Betalingstermijn en DSO: hoe lang je op je geld wacht (en wat het kost)
De betalingstermijn bepaalt hoe lang het duurt voordat je je geld ziet nadat je een factuur hebt verstuurd. En die wachttijd is geen onschuldig detail: het is vaak het verschil tussen een gezonde cashflow en een onderneming die voortdurend krap zit. In dit artikel lees je wat een betalingstermijn precies is, welke termijnen wettelijk zijn toegestaan, wat DSO (Days Sales Outstanding) is en hoe je die berekent, en wat je kunt doen als je te lang op je geld moet wachten.
2000+ ondernemers zijn je inmiddels voorgegaan
Over betalingstermijnen en DSO
Heb je geld nodig? Er zijn heel veel verschillende mogelijkheden, ook zonder BKR toetsing en registratie. Laat je goed voorlichten! Dit kan je heel veel tijd, geld en frustratie besparen. Onze adviseurs helpen je graag met de zoektocht naar de juiste, verantwoorde en voordelige financiering.
Wat is een betalingstermijn?
Een betalingstermijn is de periode waarbinnen je klant een factuur moet betalen, gerekend vanaf de factuurdatum. Stuur je een factuur met een termijn van 30 dagen, dan heeft je klant dertig dagen de tijd om te betalen. Pas daarna is hij formeel “in verzuim”.
De betalingstermijn is iets wat je deels zelf in de hand hebt. Je spreekt hem af met je klant en zet hem op je factuur, maar er gelden wel wettelijke grenzen. Juist omdat de termijn bepaalt hoe lang jouw geld bij een ander uitstaat, heeft hij directe impact op je werkkapitaal en je liquiditeit.
Welke betalingstermijnen zijn wettelijk toegestaan?
In Nederland en de EU gelden duidelijke regels om ondernemers te beschermen tegen extreem lange betalingstermijnen. De hoofdlijnen:
- Standaard betalingstermijn: is er niets afgesproken, dan geldt wettelijk een termijn van 30 dagen
- Tussen bedrijven (B2B): je mag een langere termijn afspreken, maar in de regel maximaal 60 dagen. Een langere termijn mag alleen als dat aantoonbaar niet “kennelijk onbillijk” is voor de schuldeiser
- Grote bedrijven tegenover mkb: een groot bedrijf mag een kleine of middelgrote leverancier géén langere termijn dan 30 dagen opleggen. Deze regel beschermt het mkb specifiek tegen machtsmisbruik
- Overheid als klant: overheidsinstanties moeten in de regel binnen 30 dagen betalen
Spreek je een termijn af die wettelijk niet is toegestaan, dan is die afspraak nietig en valt de termijn automatisch terug op 30 dagen. De exacte regels en uitzonderingen vind je bij de Kamer van Koophandel, de gezaghebbende bron voor ondernemers op dit punt.
Wat is DSO (Days Sales Outstanding)?
DSO staat voor Days Sales Outstanding en is een kengetal dat aangeeft hoeveel dagen het gemiddeld duurt voordat je je facturen daadwerkelijk betaald krijgt. Let op het verschil met de betalingstermijn: de betalingstermijn is wat je afspreekt, de DSO is wat er in de praktijk gebeurt.
Dat onderscheid is cruciaal. Je kunt een nette betalingstermijn van 30 dagen hanteren, maar als je klanten structureel pas na 50 dagen betalen, is je DSO 50. Dat verschil van 20 dagen is geld dat onnodig lang buiten je onderneming blijft hangen.
Een hoge DSO is een waarschuwingssignaal: het betekent dat er veel geld vastzit in openstaande facturen, geld dat je niet kunt gebruiken om in te kopen, te investeren of je eigen rekeningen te betalen.
Hoe bereken je je DSO?
De berekening is eenvoudiger dan de term doet vermoeden. De meest gebruikte formule:
DSO = (openstaande debiteuren ÷ omzet op rekening) × aantal dagen in de periode
Een voorbeeld. Stel je hebt over een kwartaal (90 dagen):
- Een omzet op rekening van € 300.000
- Een gemiddeld openstaand debiteurenbedrag van € 100.000
Dan is je DSO = (100.000 ÷ 300.000) × 90 = 30 dagen. Gemiddeld krijg je je facturen dus na 30 dagen betaald. Bereken je dit elk kwartaal, dan zie je meteen of je betaalgedrag van je klanten verbetert of verslechtert, een praktisch stuurmiddel voor je cashflow.
Waarom betalingstermijn en DSO belangrijk zijn voor je cashflow
Hier komt alles samen. Elke dag dat een factuur openstaat, is een dag dat jij je eigen geld voorschiet aan je klant. Bij een paar kleine facturen valt dat mee, maar zodra je omzet groeit, groeit ook het bedrag dat permanent “op straat” staat.
Een rekenvoorbeeld maakt het concreet: draai je € 1,2 miljoen omzet per jaar met een DSO van 60 dagen, dan staat er gemiddeld zo’n € 200.000 continu open. Verlaag je die DSO naar 30 dagen, dan komt de helft daarvan vrij, € 100.000 werkkapitaal dat je weer kunt inzetten. Zonder dat je één euro extra omzet hoeft te draaien.
Daarom is het verkorten van je DSO een van de krachtigste én goedkoopste manieren om je liquiditeit te verbeteren.
Wat kun je doen aan een te lange betalingstermijn of hoge DSO?
Je hebt meer invloed dan je denkt. Een paar concrete maatregelen:
- Factureer direct na levering, elke dag uitstel verlengt je DSO één-op-één
- Verkort je betalingstermijn waar mogelijk, bijvoorbeeld van 30 naar 14 dagen
- Stuur tijdig herinneringen en automatiseer je debiteurenbeheer
- Bied een kleine korting voor snelle betaling, als je marge dat toelaat
- Doe een kredietcheck op nieuwe klanten om wanbetalers vóór te zijn
- Financier je facturen zodat je niet hoeft te wachten op trage betalers
Vooral dat laatste is een directe oplossing. Met factoring of debiteurenfinanciering zet je openstaande facturen meteen om in liquiditeit, waardoor een lange betalingstermijn je cashflow niet langer in de weg zit. Je overbrugt de periode tot je klant betaalt, zonder dat je bedrijfsvoering vastloopt.
Wil je je ook indekken tegen klanten die helemaal niet betalen? Lees dan hoe een kredietverzekering je daartegen beschermt.
Veelgestelde vragen over betalingstermijn en DSO
De betalingstermijn is de periode die je afspreekt met je klant. De DSO is het gemiddelde aantal dagen dat het in werkelijkheid duurt voordat je betaald krijgt. Het verschil tussen beide laat zien hoe goed je klanten zich aan de afspraak houden.
Zonder afspraak geldt 30 dagen. Tussen bedrijven mag je doorgaans tot maximaal 60 dagen afspreken, en een groot bedrijf mag een mkb-leverancier niet meer dan 30 dagen opleggen.
Dat verschilt per branche, maar als algemene richtlijn geldt: hoe dichter je DSO bij je afgesproken betalingstermijn ligt, hoe beter. Een DSO die veel hoger ligt dan je termijn wijst op traag betaalgedrag.
Door direct te factureren, kortere termijnen te hanteren, actief debiteurenbeheer te voeren en eventueel je facturen te financieren via factoring, zodat je niet op betaling hoeft te wachten.
Grofweg: je jaaromzet op rekening gedeeld door 365, maal je DSO. Dat is het bedrag dat gemiddeld continu openstaat. Hoe hoger je DSO, hoe meer geld er vastzit.
Nee. De wet stelt grenzen, zeker als een groot bedrijf zakendoet met een mkb’er. Een termijn die de wettelijke grens overschrijdt, valt automatisch terug op 30 dagen.
Gerelateerde onderwerpen
- Facturen direct te gelde maken → Factoring
- De overkoepelende term → Debiteurenfinanciering
- Bescherming tegen wanbetaling → Kredietverzekering
- De kostenopbouw → Factoringfee
Deze pagina is geschreven door René Wildòer. René is al 30 jaar werkzaam als financieel adviseur op financieringsgebied. René heeft een vergunning bij de AFM met het nummer 12050967 en is in het bezit van de WFT diploma’s voor Schade Particulier, Schade Zakelijk, Consumptief Krediet, Basis, Vermogen, Inkomen en Hypothecair Krediet.
Meer weten? Kijk op zijn LinkedIn profiel of op zijn Bio
Onze partners zijn bekend van:
